Botnet DDoS là gì? Mối đe dọa âm thầm từ thiết bị IoT không bảo mật

Sự gia tăng thiết bị IoT đồng nghĩa với mối đe dọa tấn công mạng ngày càng phổ biến, đặc biệt là từ các botnet DDoS. Vậy botnet DDoS là gì, hoạt động ra sao và có thể gây ra những hậu quả nào? Bài viết sẽ giúp bạn hiểu rõ và biết cách phòng tránh.

Botnet DDoS là gì?

Về vấn đề Botnet DDoS là gì. Thực chất, Botnet DDoS (Distributed Denial of Service) là một mạng lưới các thiết bị bị nhiễm mã độc có thể được điều khiển từ xa để cùng lúc tấn công một mục tiêu nào đó như máy chủ, website hoặc hạ tầng mạng. Các thiết bị này thường là thiết bị IoT bảo mật kém, bị hacker lợi dụng để gửi lượng lớn lưu lượng truy cập giả, khiến hệ thống mục tiêu quá tải và ngừng hoạt động.

Không giống như các cuộc tấn công trực tiếp từ một nguồn, botnet DDoS phân tán nguồn tấn công, khiến việc phát hiện và ngăn chặn trở nên khó khăn hơn nhiều.

Một số ví dụ điển hình về botnet DDoS

Cuộc tấn công Dyn 2016

Ngày 21/10/2016, hàng triệu người dùng trên toàn thế giới mất kết nối Internet khi dịch vụ DNS Dyn thuộc Oracle bị botnet Mirai tấn công. Các thiết bị IoT bị lây nhiễm như camera giám sát, router, DVR đã cùng lúc gửi lượng lớn dữ liệu thông qua các cổng 53, làm sập nhiều trang lớn như Twitter, Spotify và Reddit.

Botnet Satori 2019

Ngày 4/9/2019, hacker Kenneth Schuchman phát tán botnet Satori bằng cách sử dụng mã nguồn botnet Mirai. Hơn 100.000 thiết bị IoT như camera GoAhead, đầu ghi DVR bị khai thác. Mục tiêu là một nhà cung cấp Internet (ISP) tại Canada, còn các thiết bị bị chiếm quyền kiểm soát lại ở Việt Nam. Đây là minh chứng rõ ràng về tính toàn cầu và nguy hiểm của botnet DDoS.

Botnet DDoS tấn công Imperva 2019

Ngày 24/7/2019, công ty bảo mật Imperva bị tấn công bởi hơn 400.000 thiết bị IoT đến từ Brazil. Đây là một ví dụ điển hình về tấn công lớp ứng dụng (Layer 7), dạng tấn công phức tạp nhằm đánh sập dịch vụ web.

Những thiết bị IoT nào dễ bị botnet DDoS khai thác?

Đặc điểm chung của các thiết bị IoT bị khai thác là sử dụng mật khẩu mặc định, không được cập nhật bảo mật thường xuyên, hoặc thuộc các thương hiệu kém uy tín. Một số thiết bị dễ bị tấn công gồm:

Camera IP: Là mục tiêu hàng đầu của các cuộc tấn công botnet DDoS, do thường xuyên kết nối Internet 24/7.
Chuông cửa thông minh: Một số thiết bị có thể bị cung cấp hình ảnh giả, giúp hacker đánh lừa người dùng và truy cập trái phép.
Hệ thống DVR, router giá rẻ: Không có chính sách bảo mật nghiêm ngặt, dễ trở thành “zombie” trong mạng botnet.

Ngược lại, những thiết bị thông minh như loa Google Home, Amazon Echo… ít bị tấn công hơn vì được bảo mật bởi nền tảng lớn như Google hoặc Amazon.

Sự xuất hiện của 5G: Con dao hai lưỡi?

Mạng 5G đem lại băng thông cao và độ trễ thấp, giúp tăng tốc độ xử lý và truyền dữ liệu cho các thiết bị IoT. Tuy nhiên, nó cũng có thể bị botnet DDoS khai thác để phát động các cuộc tấn công nhanh hơn, quy mô hơn.

Các chuyên gia cảnh báo rằng nếu các nhà mạng (ISP) không có biện pháp bảo vệ đúng mức cho mạng 5G thì đây sẽ trở thành một “con đường cao tốc” cho hacker sử dụng botnet DDoS để phát tán mã độc và làm tê liệt hệ thống.

Qbot: Một mối nguy đang tiềm ẩn

Botnet QBot, tuy chưa gây ra sự kiện lớn nào nhưng lại có khả năng phát tán thông qua mạng Telnet, một giao thức cũ nhưng vẫn được một số thiết bị sử dụng. Hacker có thể dễ dàng tải mã nguồn của QBot trên mạng và triển khai tấn công, gây nguy cơ lớn trong tương lai nếu không có biện pháp ngăn chặn.

Botnet DDoS có thể gây ra hậu quả gì?

Làm gián đoạn dịch vụ: Website, ứng dụng, dịch vụ online có thể ngừng hoạt động hàng giờ, thậm chí hàng ngày.
Mất dữ liệu và thông tin cá nhân: Nhiều botnet DDoS vừa làm gián đoạn vừa có khả năng đánh cắp thông tin.
Thiệt hại tài chính nghiêm trọng: Do ảnh hưởng đến uy tín và hoạt động kinh doanh, doanh nghiệp có thể mất hàng triệu USD.
Đe dọa an ninh quốc gia: Trong một số trường hợp, các cuộc tấn công nhắm vào hạ tầng trọng yếu như hệ thống điện, giao thông, viễn thông...

Làm gì để phòng tránh botnet DDoS?

Thay đổi mật khẩu mặc định của thiết bị IoT ngay khi sử dụng lần đầu.
Cập nhật firmware và phần mềm thường xuyên để vá lỗ hổng bảo mật.
Tắt các cổng và dịch vụ không cần thiết, đặc biệt là Telnet, UPnP.
Sử dụng tường lửa và phần mềm bảo mật để giám sát lưu lượng bất thường.
Chỉ mua thiết bị IoT từ thương hiệu uy tín có cam kết hỗ trợ bảo mật lâu dài.
Triển khai các giải pháp DDoS Mitigation nếu là doanh nghiệp sử dụng hạ tầng lớn.

Tạm kết

Việc hiểu botnet DDoS là gì giúp người dùng cá nhân bảo vệ thiết bị gia đình mình, đồng thời giúp các doanh nghiệp và tổ chức chủ động hơn trong công tác an ninh mạng. Trong thời đại mà mọi thứ đều kết nối qua internet, chỉ cần một thiết bị nhỏ bị bỏ bê cũng có thể trở thành “mắt xích yếu” khiến toàn bộ hệ thống bị sụp đổ.

Nếu bạn đam mê ngành khoa học máy tính và lập trình, đừng quên sắm cho mình một chiếc laptop chất lượng để hỗ trợ trong công việc và học tập nhé: