Khu công nghệ cao là gì? Điều kiện thành lập và những nguyên tắc cần đáp ứng

Trong bối cảnh cuộc cách mạng công nghiệp 4.0 đang diễn ra mạnh mẽ trên toàn thế giới, nhu cầu về nghiên cứu, phát triển và ứng dụng công nghệ cao ngày càng trở nên cấp thiết. Để đáp ứng yêu cầu đó, các khu công nghệ cao đã ra đời, trở thành những trung tâm sáng tạo, nơi hội tụ các nguồn lực khoa học, kỹ thuật tiên tiến nhất. Tại Việt Nam, mô hình khu công nghệ cao không chỉ góp phần thúc đẩy đổi mới sáng tạo mà còn đóng vai trò then chốt trong việc nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia và hội nhập quốc tế.

Khu công nghệ cao là gì?

Theo khoản 1 Điều 31 Luật Công nghệ cao 2008, khu công nghệ cao được định nghĩa là khu vực tập trung, liên kết các hoạt động nghiên cứu, phát triển và ứng dụng công nghệ cao; đồng thời thực hiện ươm tạo công nghệ cao, ươm tạo doanh nghiệp công nghệ cao; đào tạo nguồn nhân lực công nghệ cao; sản xuất, kinh doanh sản phẩm công nghệ cao và cung ứng các dịch vụ công nghệ cao.

Tóm lại, khu công nghệ cao là nơi chuyên biệt để thực hiện các hoạt động nghiên cứu, phát triển, ứng dụng, đào tạo, sản xuất, kinh doanh và cung cấp dịch vụ liên quan đến công nghệ cao, nhằm thúc đẩy sự phát triển của lĩnh vực này trong nền kinh tế.

Các khu công nghệ cao lớn tại Việt Nam

Hiện nay, Việt Nam có bốn khu công nghệ cao chính, nổi bật nhất là ba khu sau:

Khu công nghệ cao Thành phố Hồ Chí Minh

• Địa chỉ: phường Tân Phú, thành phố Thủ Đức, TP.HCM, cách trung tâm thành phố khoảng 12-15 km.
• Diện tích: 913 ha.
• Thành lập: 2002.
• Chức năng: Thu hút đầu tư vào các lĩnh vực công nghệ cao như điện tử, CNTT, tự động hóa, công nghệ sinh học; có khu sản xuất, nghiên cứu, ươm tạo doanh nghiệp, trung tâm đổi mới sáng tạo, phòng thí nghiệm chuyên sâu.
• Doanh nghiệp lớn: Intel, Samsung, Nidec, Schneider, Air Liquide...
• Ưu đãi: Ưu đãi thuế thu nhập doanh nghiệp, miễn giảm thuế nhập khẩu thiết bị, hỗ trợ thủ tục đầu tư, chính sách cho chuyên gia khoa học công nghệ.

Khu công nghệ cao Hòa Lạc (Hà Nội)

• Địa chỉ: huyện Thạch Thất và Quốc Oai, Hà Nội, cách trung tâm Hà Nội khoảng 30 phút đi xe.
• Diện tích: 1.586 ha.
• Thành lập: 1998.
• Chức năng: Phát triển thành “thành phố khoa học”, bao gồm các khu chức năng như khu phần mềm, khu nghiên cứu & triển khai (R&D), khu giáo dục & đào tạo, khu công nghiệp công nghệ cao, khu dịch vụ tổng hợp, khu nhà ở và văn phòng.
• Doanh nghiệp lớn: FPT, Viettel, VNPT, Vingroup, Hanwha Techwin, NIDEC...
• Ưu đãi: Ưu đãi đầu tư, thuế, hỗ trợ phát triển nguồn nhân lực, hạ tầng hiện đại.

Khu công nghệ cao Đà Nẵng

• Địa chỉ: xã Hòa Ninh, Hòa Liên, huyện Hòa Vang, TP. Đà Nẵng, cách trung tâm thành phố 22 km.
• Diện tích: 1.130 ha.
• Thành lập: 2010.
• Chức năng: Tập trung sản xuất, nghiên cứu phát triển, đào tạo, ươm tạo doanh nghiệp và dịch vụ logistics trong các ngành công nghệ cao như điện tử, CNTT, công nghệ sinh học, kỹ thuật cao.
• Ưu đãi: Hạ tầng hiện đại, chính sách thu hút đầu tư, kết nối giao thông thuận lợi với cảng biển, sân bay, khu kinh tế trọng điểm miền Trung.

Khu công nghệ cao công nghệ sinh học Đồng Nai

• Địa chỉ: huyện Long Thành, tỉnh Đồng Nai.
• Diện tích: hơn 410 ha.
• Định hướng: Phát triển các ngành công nghệ cao như CNTT, điện tử, tự động hóa, sinh học, sản xuất thiết bị công nghệ.

Ngoài các khu công nghệ cao quốc gia, còn có các công viên phần mềm lớn như Công viên phần mềm Quang Trung (TP.HCM) quy tụ hơn 120 doanh nghiệp CNTT, nhiều nhà đầu tư trong và ngoài nước, có chuỗi công viên phần mềm tại TP.HCM và Đà Lạt.

Các nhiệm vụ chính của khu công nghệ cao

Căn cứ theo khoản 2 Điều 31 Luật Công nghệ cao 2008, khu công nghệ cao có những nhiệm vụ cơ bản như sau:

• Triển khai các hoạt động nghiên cứu, ứng dụng và phát triển công nghệ cao; thực hiện ươm tạo công nghệ và doanh nghiệp công nghệ cao; sản xuất sản phẩm và cung ứng dịch vụ công nghệ cao.
• Kết nối các hoạt động nghiên cứu, ứng dụng công nghệ cao với đào tạo nhân lực và sản xuất sản phẩm công nghệ cao.
• Tổ chức các hoạt động đào tạo chuyên sâu về công nghệ cao.
• Tổ chức hội chợ, triển lãm, trình diễn sản phẩm công nghệ cao nhằm quảng bá kết quả nghiên cứu và ứng dụng công nghệ.
• Thu hút các nguồn lực từ trong nước và quốc tế nhằm thúc đẩy sự phát triển của hoạt động công nghệ cao.

Các loại hình hoạt động trong khu công nghệ cao

Theo Điều 27 Nghị định 10/2024/NĐ-CP, các hoạt động công nghệ cao diễn ra trong khu công nghệ cao bao gồm:

• Nghiên cứu và phát triển công nghệ cao.
• Ứng dụng công nghệ cao vào sản xuất, kinh doanh.
• Ươm tạo công nghệ cao và ươm tạo doanh nghiệp công nghệ cao.
• Đào tạo nhân lực chuyên sâu trong lĩnh vực công nghệ cao.
• Tổ chức hội chợ, triển lãm, trình diễn công nghệ cao và sản phẩm công nghệ cao, chuyển giao công nghệ cao.
• Sản xuất và kinh doanh sản phẩm công nghệ cao.
• Cung ứng các dịch vụ liên quan đến công nghệ cao.

Điều kiện để thành lập khu công nghệ cao

Theo khoản 3 Điều 31 Luật Công nghệ cao 2008, việc thành lập khu công nghệ cao phải đáp ứng các điều kiện sau:

• Phù hợp với chiến lược, chính sách của Nhà nước về phát triển công nghệ cao và công nghiệp công nghệ cao.
• Khu vực dự kiến phải có quy mô diện tích thích hợp, vị trí thuận tiện về giao thông và có khả năng kết nối với các cơ sở nghiên cứu, đào tạo chất lượng cao.
• Hạ tầng kỹ thuật và dịch vụ phải đáp ứng đầy đủ yêu cầu cho các hoạt động nghiên cứu, ứng dụng, sản xuất thử nghiệm, ươm tạo công nghệ cao và cung cấp dịch vụ công nghệ cao.
• Có đội ngũ nhân lực chất lượng cao và bộ máy quản lý chuyên nghiệp.

Việc quyết định thành lập khu công nghệ cao do Thủ tướng Chính phủ quyết định, dựa trên đề xuất của Bộ Khoa học và Công nghệ phối hợp với các bộ, cơ quan ngang bộ và Ủy ban nhân dân tỉnh/thành phố liên quan. Đồng thời, quy chế hoạt động của khu công nghệ cao cũng sẽ được ban hành kèm theo quyết định thành lập.

Nguyên tắc đối với dự án đầu tư vào khu công nghệ cao

Theo Điều 28 Nghị định 10/2024/NĐ-CP, các dự án đầu tư hoạt động công nghệ cao trong khu công nghệ cao cần tuân thủ các nguyên tắc sau:

• Mục tiêu và nội dung dự án phải phù hợp với nhiệm vụ khu công nghệ cao đã nêu tại khoản 2 Điều 31 Luật Công nghệ cao 2008.
• Dự án cần áp dụng các giải pháp thân thiện với môi trường và tiết kiệm năng lượng.
• Dự án phải phù hợp với quy hoạch tổng thể của khu công nghệ cao, đồng thời phù hợp với khả năng cung cấp hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội tại khu vực.
• Nhà đầu tư phải có năng lực tài chính hoặc có khả năng huy động nguồn lực hợp pháp để đảm bảo tiến độ triển khai và vận hành dự án. Ngoài ra, họ cần chứng minh năng lực công nghệ và quản lý dự án.
• Các dự án có suất vốn đầu tư trên một đơn vị diện tích đất cao hơn mức trung bình của phân khu chức năng được ưu tiên xét duyệt.

Ngoài ra, theo quy định, mỗi loại hình dự án đầu tư phải đáp ứng các tiêu chí tương ứng được quy định tại:

• Khoản 2 Điều 29 (dự án đầu tư cơ sở nghiên cứu và phát triển công nghệ cao).
• Khoản 2 Điều 30 (dự án đầu tư đào tạo nhân lực công nghệ cao).
• Khoản 2 Điều 31 (dự án đầu tư cơ sở ươm tạo công nghệ cao, ươm tạo doanh nghiệp công nghệ cao).
• Khoản 1 Điều 32 (dự án đầu tư ứng dụng công nghệ cao để sản xuất sản phẩm công nghệ cao).
• Khoản 1 Điều 33 (dự án đầu tư cung ứng dịch vụ công nghệ cao).

Tạm kết

Sự hình thành và phát triển của các khu công nghệ cao chính là minh chứng rõ ràng cho chiến lược ưu tiên công nghệ cao trong công cuộc công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước. Với vai trò là những "cái nôi" của đổi mới sáng tạo, khu công nghệ cao không chỉ mở ra những cơ hội lớn cho nghiên cứu khoa học và kinh doanh sản phẩm công nghệ mà còn góp phần xây dựng nền kinh tế tri thức, hội nhập sâu rộng vào mạng lưới kinh tế toàn cầu. 

Sở hữu iPhone 16 chính hãng mới nhất tại FPT Shop ngay hôm nay để trải nghiệm đỉnh cao công nghệ! Với thiết kế đột phá, hiệu năng mạnh mẽ và hệ thống camera vượt trội, iPhone 16 hứa hẹn mang đến những trải nghiệm chưa từng có. Đặt mua iPhone 16 tại FPT Shop để nhận ngay nhiều ưu đãi hấp dẫn, xem chi tiết tại đây.

Điện thoại iPhone 16

Xem thêm:

• ICT là gì? Ứng dụng của ICT trong các lĩnh vực là như thế nào?
• Thung lũng Silicon là gì? Nguồn gốc ra đời của cái nôi công nghệ
• Khu vực 3 gồm những tỉnh nào? Danh sách các trường đại học thuộc khu vực 3 mà bạn có thể tham khảo