Bánh gai Tứ Trụ: Nguồn gốc và cách làm đặc sản nổi tiếng xứ Thanh

Nhắc đến đặc sản Thanh Hóa, không thể không kể đến bánh gai Tứ Trụ - một món quà quê giản dị nhưng mang đậm hương vị truyền thống. Với lớp vỏ đen bóng dẻo thơm, nhân đậu xanh béo ngậy và mùi lá gai đặc trưng, bánh gai Tứ Trụ đã làm say lòng biết bao thực khách gần xa. Hãy cùng FPT Shop khám phá nguồn gốc, cách làm món ăn nổi tiếng này của người dân xứ Thanh.

Nguồn gốc bánh gai Tứ Trụ

Bánh gai Tứ Trụ là đặc sản nổi tiếng của làng Mía, xã Thọ Diên, huyện Thọ Xuân, tỉnh Thanh Hóa. Từ lâu, món bánh này đã gắn liền với văn hóa ẩm thực và đời sống của người dân nơi đây.

Theo truyền thuyết, bánh gai Tứ Trụ có từ hàng trăm năm trước, được làm từ đôi bàn tay khéo léo của những người thợ làm bánh trong vùng. Ban đầu, bánh được làm chủ yếu để dâng lên vua chúa trong các dịp lễ trọng đại hoặc dùng trong các sự kiện quan trọng như cưới hỏi, giỗ chạp. Vì thế, bánh gai không chỉ đơn thuần là một món ăn mà còn mang ý nghĩa tinh thần và truyền thống sâu sắc.

Tên gọi bánh gai Tứ Trụ xuất phát từ địa danh Tứ Trụ – tên chung của bốn ngôi làng cổ thuộc vùng Thọ Xuân xưa. Trong đó, làng Mía được xem là cái nôi sản xuất bánh gai ngon nhất. Món bánh này được chế biến từ những nguyên liệu quen thuộc như gạo nếp, đỗ xanh, thịt lợn, vừng và lá gai. Đặc biệt, mật mía chính là bí quyết giúp bánh gai Tứ Trụ chinh phục thực khách gần xa.

Ngày nay, bánh gai Tứ Trụ là niềm tự hào của người dân Thanh Hóa và là món quà quê ý nghĩa, được nhiều du khách yêu thích khi ghé thăm vùng đất này.

Khám phá cách làm bánh gai Tứ Trụ thơm ngon

Nguyên liệu cần chuẩn bị

Phần vỏ bánh

Lá gai tươi: 1kg.
Gạo nếp ngon: 500g.
Đường mật mía: 300g.
Dầu ăn hoặc mỡ lợn: 1 muỗng canh.
Nước lọc.

Phần nhân bánh

Đậu xanh đã bỏ vỏ: 300g.
Đường trắng: 200g.
Dừa nạo sợi: 100g.
Mỡ lợn (hoặc dầu ăn nếu muốn bánh ít béo hơn): 50g.
Vani hoặc nước hoa bưởi: 1 thìa cà phê.

Phần gói bánh

Lá chuối tươi: 10 - 15 lá (cắt thành từng miếng vuông khoảng 20 x 20cm).
Dây lạt hoặc dây nilon mỏng để buộc bánh.
Vừng trắng rang chín: 50g.

Các bước thực hiện

Bước 1: Sơ chế lá gai và làm bột bánh

Rửa sạch lá gai, bỏ cuống và các phần lá già cứng.
Cho lá vào nồi nước sôi, luộc trong khoảng 30 - 40 phút cho đến khi mềm hoàn toàn.
Vớt lá gai ra, để ráo nước rồi giã nhuyễn bằng cối đá hoặc xay nhuyễn bằng máy xay sinh tố.
Gạo nếp vo sạch, ngâm trong nước 4 - 6 tiếng (hoặc để qua đêm), sau đó đem xay thành bột nước.
Trộn bột nếp với lá gai đã xay nhuyễn, thêm đường mật vào trộn đều.

Nhồi bột kỹ cho đến khi bột mềm dẻo, đàn hồi tốt và không quá dính tay. Nếu quá khô, bạn có thể thêm chút dầu ăn hoặc mỡ lợn để bột mềm hơn.

Bước 2: Làm nhân bánh

Ngâm đậu xanh khoảng 3 - 4 tiếng, sau đó đem đi hấp chín.
Dùng chày hoặc máy xay để xay nhuyễn đậu xanh.
Trộn đậu xanh với đường, dừa nạo và mỡ lợn thái nhỏ để tạo thành hỗn hợp nhân bánh. Nếu thích thơm hơn, bạn có thể thêm vani hoặc nước hoa bưởi.
Vo nhân thành từng viên nhỏ (khoảng 20g) để dễ bọc vào bánh.

Bước 3: Nặn bánh

Lấy một phần bột bánh (khoảng 50g), vo tròn rồi ấn dẹt.
Đặt viên nhân đậu xanh vào giữa, nhẹ nhàng bọc bột lại sao cho nhân nằm gọn bên trong.
Vo tròn bánh lại cho mịn rồi ấn nhẹ để bánh có hình dẹt đặc trưng.

Bước 4: Gói bánh bằng lá chuối

Lá chuối rửa sạch, hơ qua lửa hoặc trụng nước sôi để mềm hơn.
Cắt lá chuối thành miếng vuông khoảng 20 x 20cm.
Đặt bánh vào giữa lá chuối, gấp mép lá lại và gói thành hình vuông hoặc chữ nhật.
Dùng dây lạt hoặc dây nilon buộc chặt bánh, giúp giữ cố định khi hấp.

Bước 5: Hấp bánh

Bạn xếp bánh vào xửng hấp và tránh để bánh dính vào nhau.
Đun nước sôi rồi cho bánh vào hấp khoảng 1.5 - 2 tiếng. Trong quá trình hấp, chú ý kiểm tra nước để không bị cạn.
Khi bánh chín, lá chuối sẽ sẫm màu và bánh tỏa ra hương thơm đặc trưng.

Thành phẩm

Bánh gai có lớp vỏ dẻo mềm, nhân đậu xanh bùi, thêm chút ngọt thanh của đường mật. Khi ăn, bạn có thể cảm nhận rõ độ dai của vỏ bánh, vị bùi của nhân và hương thơm của mè rang.

Tạm kết

Bánh gai Tứ Trụ không chỉ thơm ngon mà còn gợi nhớ hương vị quê hương, khiến ai đã thử qua đều khó quên. Nếu có dịp, bạn hãy thử tự làm hoặc thưởng thức món bánh này để cảm nhận trọn vẹn hương vị đặc sản xứ Thanh.

Nếu bạn yêu thích ẩm thực Thanh Hóa và muốn tự tay chế biến các món ăn đặc sản tại nhà, hãy trang bị cho gian bếp của mình những thiết bị gia dụng cần thiết và một chiếc bếp từ có các tính năng an toàn để yên tâm hơn trong quá trình nấu nướng. FPT Shop cung cấp nhiều mẫu bếp từ của các thương hiệu uy tín để bạn thỏa sức lựa chọn.