Hướng dẫn cách sử dụng đồng hồ vạn năng đơn giản, chính xác

Khi bạn gặp phải vấn đề với các thiết bị điện tử hoặc đang tiến hành kiểm tra các mạch điện, việc sử dụng một chiếc đồng hồ vạn năng sẽ giúp bạn đo đạc các thông số điện như điện áp, dòng điện hay điện trở một cách chính xác. Tuy nhiên, không phải ai cũng hiểu rõ cách sử dụng đồng hồ vạn năng hiệu quả. Bài viết dưới đây sẽ hướng dẫn bạn cách sử dụng đơn giản và đầy đủ, giúp bạn nhanh chóng nắm bắt được các thao tác cơ bản.

Đồng hồ vạn năng là gì?

Đồng hồ vạn năng là công cụ đo điện trở, dòng điện, điện áp AC, điện áp DC, kiểm tra thông mạch điện hoặc tiếp giáp bán dẫn. Đồng hồ vạn năng được chia thành 2 loại là đồng hồ hiển thị bằng kim và đồng hồ hiển thị bằng số.

Chức năng của đồng hồ vạn năng

Trước khi tìm hiểu cách sử dụng đồng hồ vạn năng, hãy xem thiết bị này có những chức năng gì nhé!

Chức năng của đồng hồ vạn năng

Đo điện áp

Điện áp (V) là giá trị cơ bản khi tiến hành đo trên một VOM. Có 2 loại điện áp là điện áp một chiều (V-DC) và điện áp xoay chiều (V-AC). Trong đó, điện áp một chiều được đo ở các nguồn điện nhỏ như pin, còn điện áp xoay chiều được đo bằng cách cắm que đo vào ổ điện, lúc này đồng hồ sẽ hiển thị mức 220 – 230V.

Đo dòng điện

Dòng điện (A) là giá trị cơ bản cần đo khi sử dụng đồng hồ vạn năng. Có 2 loại dòng điện là dòng điện một chiều và dòng điện xoay chiều. Hầu hết những thiết bị hoạt động với công suất lớn như máy bơm nước, mô tơ, điều hòa thường sẽ tiêu hao dòng điện lớn.

Đo điện trở

Điện trở (Ω) được bố trí trong các bảng mạch. Đồng hồ đo điện thường được tích hợp chức năng đo điện trở, mang lại sự tiện lợi cho người dùng.

Kiểm tra thông mạch

Đồng hồ vạn năng còn giúp đo thông mạch điện, phát hiện dây mối điện có bị đứt hay không, từ đó giúp việc kiểm tra và sửa chữa điện trở nên nhanh chóng, hiệu quả hơn.

Bên cạnh các chức năng trên, một số đồng hồ vạn năng còn giúp đo tần số (Hz), tụ điện (C), nhiệt độ (độ C và độ F), kiểm tra đi-ốt, kiểm tra transistor (hFE),…

Cách sử dụng đồng hồ vạn năng

Ngay bây giờ, FPT Shop sẽ hướng dẫn bạn cách sử dụng đồng hồ vạn năng sao cho hiệu quả và chuẩn xác. Mời bạn cùng theo dõi!

Đo điện áp

Bước 1: Dịch chuyển núm vặn trên đồng hồ đến vị trí V~ để kích hoạt chức năng đo điện áp.

Bước 2: Cắm que đo trên thiết bị sao cho que đen ở vị trí cổng COM và que đỏ ở vị trí cổng VΩHz.

Bước 3: Khi nhìn màn hình, bạn sẽ thấy chức năng đo hiển thị DC (tức là đang đo điện áp một chiều).

Bước 4: Nhấn nút Select trên đồng hồ để chuyển qua đo dòng điện xoay chiều (AC).

Bước 5: Đưa que đo vào nguồn điện cần đo điện áp, sau đó đọc giá trị hiển thị trên màn hình.

Lưu ý:

Khi nhìn màn hình, nếu như trước chỉ số đo có dấu (-) thì bạn hãy đảo ngược que đo lại và thực hiện đo điện áp.
Hãy điều chỉnh và chọn đúng thang đo AC nếu muốn đo dòng điện xoay chiều hoặc thang đo DC nếu muốn đo dòng điện một chiều để giảm mức độ hư hỏng của thiết bị.

Đo dòng điện

Bước 1: Dịch chuyển núm vặn trên đồng hồ đến vị trí đo dòng điện hiển thị mức A~ (mức lớn nhất).

Bước 2: Nhấn nút Select trên đồng hồ để chuyển chế độ DC (dòng điện một chiều) và AC (dòng điện xoay chiều) phù hợp.

Bước 3: Cắm que đo màu đen vào vị trí cổng COM và que đo màu đỏ vào vị trí cổng A.

Bước 4: Tiến hành đo và đọc kết quả trên màn hình. Nếu giá trị nhỏ ở mức mA, bạn hãy tiến hành chuyển thang đo về mA và cắm lại que đỏ vào cổng μAmA để kết quả đo chính xác hơn. Trong trường hợp kết quả hiển thị vẫn nhỏ, bạn hãy chuyển qua cổng μA để đo tiếp.

Lưu ý:

Lựa chọn đúng thang đo để có kết quả chính xác nhất.
Gắn que đo kết nối chắc với mạch để không làm hỏng mạch.
Không được dùng thang đo điện áp đo dòng điện vì như vậy sẽ làm hỏng đồng hồ.

Đo điện trở

Bước 1: Dịch chuyển núm vặn trên đồng hồ đến vị trí đo điện trở.

Bước 2: Nhấn nút Select trên đồng hồ để bắt đầu đo điện trở Ω.

Bước 3: Cắm que đỏ vào cổng VΩHz và que đen vào cổng COM.

Bước 4: Bạn hãy tiến hành nối que đo vào hai chân điện trở. Hãy đo 2 lần để có kết quả chính xác.

Bước 5: Quan sát màn hình và lấy kết quả đo.

Lưu ý:

Hãy tắt nguồn trước khi thực hiện đo điện trở.
Nếu đo điện trở nhỏ hơn 10Ω, bạn hãy cắm que đo vào chân điện trở tiếp xúc tốt để có kết quả chính xác nhất. Nếu đo điện trở lớn hơn 10kΩ thì bạn nên tránh để tay tiếp xúc với hai que đo vì sẽ làm giảm độ chính xác khi đo.
Không nên để đồng hồ ở thang đo điện trở khi đo dòng điện hay điện áp vì sẽ làm hỏng đồng hồ.
Tránh đo điện trở trực tiếp trong mạch vì linh kiện có thể sai số.

Kiểm tra thông mạch

Bước 1: Dịch chuyển núm về vị trí đo đi-ốt/điện trở/thông mạch.

Bước 2: Nhấn nút Select để di chuyển về chế độ kiểm tra thông mạch.

Bước 3: Cắm que đỏ vào cổng VΩHz và que đen vào cổng COM.

Bước 4: Cắm hai đầu que vào hai đầu mạch hoặc đoạn dây cần đo.

Bước 5: Nếu bạn nghe tiếng “bíp bíp” thì có nghĩa là mạch không đứt, nếu không nghe tiếng gì thì mạch có vấn đề.

Kiểm tra đi-ốt

Bước 1: Dịch chuyển núm vặn về khu vực đo đi-ốt/điện trở/thông mạch.

Bước 2: Nhấn nút Select để chuyển qua chế độ kiểm tra đi-ốt.

Bước 3: Cắm que đỏ vào cổng VΩHz và que đen vào cổng COM.

Bước 4: Xác định vị trí hai cực Anot và Katot của đi-ốt. Tiếp theo, bạn nối que đen vào cực Katot, que đỏ vào cực Anot (phương pháp đo thuận).

Bước 5: Quan sát màn hình và đọc kết quả. Nếu giá trị hiển thị từ 0.25 – 0.3 thì là đi-ốt gecmani, nếu giá trị hiển thị từ 0.7 thì là đi-ốt silic.

Bước 6: Hãy đảo chiều que đo nếu đồng hồ hiển thị “OL”, tức là đi-ốt ổn.

Lưu ý: Trong trường hợp bạn không thấy kết quả thì nghĩa là đi-ốt hỏng.

Kiểm tra tụ điện

Bước 1: Dịch chuyển núm vặn về chức năng đo tụ điện.

Bước 2: Cắm que đỏ vào cổng VΩHz và que đen vào cổng COM.

Bước 3: Thực hiện đo và đọc kết quả.

Đo nhiệt độ

Bước 1: Dịch chuyển núm vặn đến chức năng đo nhiệt độ.

Bước 2: Cắm sensor đo nhiệt độ và cổng +- trên đồng hồ.

Bước 3: Đưa đầu sensor đến vị trí bạn muốn đo.

Bước 4: Thực hiện đo và đọc kết quả.

Ưu điểm và nhược điểm của đồng hồ vạn năng

Đồng hồ vạn năng hiển thị bằng kim

Ưu điểm:

Dùng phổ biến trong việc kiểm tra linh kiện bán dẫn như đi-ốt, transistor,…
Giúp kiểm tra nhanh chóng các linh kiện có bị hỏng hay không.
Dễ tìm mua và giá thành đa dạng.

Nhược điểm:

Kim và mạch điện tử bên trong đồng hồ dễ bị hỏng nếu dùng sai cách.
Khó đọc giá trị điện áp, điện trở và dòng điện.
Độ chính xác chưa cao.

Đồng hồ vạn năng hiển thị bằng số

Ưu điểm:

Theo dõi và đọc dễ dàng các giá trị số trên màn hình.
Có độ chính xác và bền bỉ cao.
Có nhiều chức năng tiện ích khác như đo tần số, điện dung,…

Nhược điểm:

Khó khăn trong việc kiểm tra các linh kiện điện tử bị hỏng.
Giá cao hơn loại hiển thị bằng kim.

Những lưu ý khi sử dụng đồng hồ vạn năng

Chọn chế độ đo phù hợp

Đồng hồ vạn năng có thể đo nhiều loại đại lượng như điện áp (V), dòng điện (A), điện trở (Ω) và một số chế độ đo khác như kiểm tra đi-ốt hoặc thông mạch. Trước khi bắt đầu đo, bạn cần phải chắc chắn đồng hồ vạn năng đang ở chế độ đo đúng với đại lượng mà bạn muốn kiểm tra. Nếu đo điện áp, bạn cần chọn chế độ đo điện áp (V), nếu đo điện trở thì chọn chế độ đo điện trở (Ω) và tương tự với các chế độ khác.

Lựa chọn dải đo phù hợp

Đồng hồ vạn năng có nhiều dải đo khác nhau (thường là từ mili, centi, kilo đến mega). Việc lựa chọn dải đo phù hợp với giá trị cần đo là rất quan trọng. Nếu dải đo quá nhỏ so với giá trị cần đo, đồng hồ có thể bị hư hỏng hoặc cho kết quả không chính xác. Ngược lại, nếu dải đo quá lớn, kết quả đo có thể không rõ ràng hoặc thiếu độ chính xác.

Đảm bảo an toàn khi đo dòng điện

Khi đo dòng điện, bạn cần đặc biệt lưu ý vì dòng điện có thể gây nguy hiểm cho bạn nếu không thực hiện đúng quy trình. Hãy cắm que đo vào đúng cổng của đồng hồ vạn năng.

Bạn cần phải cắt mạch hoặc đưa đồng hồ vạn năng vào mạch sao cho dòng điện đi qua đồng hồ. Nếu đo dòng điện mà không cắt mạch thì có thể gây chập điện và hỏng hóc thiết bị. Đồng thời, khi đo dòng điện lớn, hãy chắc chắn đồng hồ có thể chịu được dòng điện đó để tránh hư hỏng.

Cẩn thận khi đo điện áp cao

Khi đo điện áp, bạn cần chú ý tới mức điện áp mà bạn sắp đo. Nếu đo điện áp cao, ví dụ như điện áp 220V từ ổ cắm điện, hãy đảm bảo đồng hồ vạn năng của bạn có thể đo được mức điện áp này và các que đo phải có lớp cách điện an toàn. Khi đo điện áp cao, hãy luôn tuân thủ các quy định về an toàn như không chạm tay vào phần kim loại của que đo và giữ khoảng cách với các bộ phận có điện.

Không đo điện áp trên mạch đang có dòng điện

Đồng hồ vạn năng có thể đo được điện áp trên mạch, nhưng bạn không nên thử đo điện áp trên mạch khi mạch đó đang có dòng điện vì có thể làm ngắn mạch hoặc gây chập điện khiến đồng hồ bị hỏng và gây nguy hiểm cho bạn.

Tạm kết

Bài viết trên đã hướng dẫn bạn cụ thể cách sử dụng đồng hồ vạn năng cũng như những lưu ý quan trọng. Hy vọng nội dung vừa rồi hữu ích với bạn. Chúc bạn sẽ thực hiện thành công và an toàn!

Sử dụng ổ cắm điện chính hãng là cách đảm bảo an toàn cho mọi thành viên. FPT Shop là địa chỉ bán ổ cắm điện chất lượng mà bạn có thể tin tưởng. Mời bạn xem qua một số mẫu:

Ổ cắm điện

Xem thêm: